سکته قلبی زنان

سکته قلبی زنان

مردان و زنان از لحاظ اغلب عوامل خطرساز بیماری‌های قلبی از قبیل کلسترول بالا،‌ کم‌تحرکی،‌ فشار خون بالا و سیگار کشیدن با هم تفاوتی ندارند اما برخی از تفاوت‌های جنسیتی از لحاظ بروز، ‌علایم و پیامد بیماری‌های قلبی بین آنها وجود دارد.
زنان در مقایسه با مردان، با احتمال بیشتری ممکن است از بیماری قلبی بمیرند. آنها با احتمال 2 برابر بیشتر از مردان در طول 6 سال پس از حمله قلبی اولشان ممکن است دچار حمله قلبی دوم شوند و به اندازه مردان نیز پس از جراحی بای‌پس یا آنژیوپلاستی بهبود پیدا نمی‌کنند. اما در مقابل، زنان نسبت به مردان 10 سال دیرتر دچار بیماری‌های قلبی می‌شوند.
شروع دیررس بیماری‌های قلبی در زنان احتمالا ناشی از اثرات محافظتی استروژن‌های (هورمون‌های جنسی زنانه) تولیدشده در تخمدان‌ها است که تا زمان یائسگی ادامه دارد. اما از آنجایی که زنان بعدها دچار بیماری قلبی می‌شوند، با احتمال بیشتری ممکن است بیماری‌های همراه مانند دیابت، باعث ایجاد اختلال در درمان و بهبودی زنان از بیماری قلبی شود. زنان همچنین دارای قلب و عروق کرونر (عروق‌ تغذیه‌کننده قلب) کوچک‌تری هستند‌ که به نوبه خود ممکن است انجام جراحی قلب را مشکل‌تر کند و کارایی برخی از تکنیک‌های استاندارد تشخیصی مانند آنژیوگرافی عروق کرونر را نیز کمتر کند.
آنژیوگرافی برای یافتن پلاک‌های مملو از کلسترول که در عروق خونی برجسته شده و باعث انسداد این شریان‌ها می‌شوند، شیوه‌ خوبی است. پلاک‌های شریانی معمولا در مردان این‌گونه تشکیل می‌شوند. اما در زنان پلاک‌های چربی ممکن است به صورتی یکنواخت در طول دیواره‌های شریان‌ها تشکیل شوند و به داخل رگ برجستگی نداشته باشند‌ و در نتیجه در آنژیوگرافی معمولا تشخیص داده نشوند.
حمله‌های قلبی در مردان معمولا ناشی از پارگی پلاک‌های شریانی است که باعث می‌شود در محل پلاک لخته‌ای تشکیل شود و جریان خون در شریان متوقف شود. زنان با احتمال بیشتری نسبت به مردان ممکن است دچار بیماری عروق کوچک (میکروواسکولر) باشند؛ به این معنا که شاخه‌های ریز و میکروسکوپی شریان‌های کرونر (شریان‌های تغذیه‌کننده قلب) تنگ و باریک شوند. این رگ‌های میکروسکوپی که به دلیل کوچکی‌شان در آنژیوگرافی دیده نمی‌شوند، قلب را تغذیه می‌کنند و آن را سالم نگه می‌دارند. حتی هنگامی که شریان‌های اصلی کرونر باز هستند،‌ بیماری عروق میکروسکوپی ممکن است رسیدن اکسیژن به قلب را محدود کند و باعث درد قلبی و سایر علایم شود.

10 نکته درباره بیماری‌های قلبی زنان

این 10 نکته را در مورد خطرات بیماری قلبی در زنان و بهترین شیوه کنترل آنها در نظر داشته باشید:

کنترل کلسترول

اثر کلسترول بالا در بیماری قلبی در زنان و مردان اندکی متفاوت است. میزان پایین کلسترول «خوب» یا HDL (زیر 50 میلی‌گرم در دسی‌لیتر) نسبت به میزان بالای کلسترول «بد» یا LDL برای زنان خطرناک‌تر است؛ در حالی که در مردان میزان بالای کلسترول بد، مهم‌ترین عامل خطرساز مربوط به چربی خون در دچار شدن به بیماری قلبی است.
میزان چربی تری‌گلیسرید (بالای 150 میلی‌گرم در دسی‌لیتر) نیز برای قلب زنان خطرساز است؛ ‌به‌خصوص در زنانی که دور کمر آنها 89 سانتی‌متر یا بیشتر است.
میزان کل کلسترول اهمیت کمتری نسبت به شاخصی دارد که از تقسیم کردن کلسترول کل بر کلسترول HDL به دست می‌آید. نسبت مطلوب در زنان 2/3 است. خطر بیماری قلبی در زنان به میزان کلسترول غیر HDL آنها (کلسترول کل منهای HDL) هم بستگی دارد. این عدد باید کمتر از 130 میلی‌گرم در دسی‌‌لیتر باشد.
• چه باید کرد: هر 5 سال یک بار چربی‌ خون ناشتای‌تان را اندازه بگیرید. اگر میزان کلسترول‌تان بالا باشد،‌ اول باید تغییرات سبک زندگی را مورد توجه قرار دهید؛ تغییراتی مانند ورزش،‌ سیگار نکشیدن، کنترل وزن و رژیم غذایی مغذی که حاوی مقدار زیادی سبزی، میوه و غلات سبوس‌دار باشد.

کنترل التهاب

کلسترول، تنها شاخص خطر بیماری قلبی نیست. شواهد موجود نشان می‌دهد که التهاب هم در ایجاد پلاک‌های شریانی مسدودکننده نقش دارد. امروزه به پروتئین واکنشی C یا CRP - ماده‌ای که در بدن در پاسخ به عفونت و التهاب ایجاد می‌شود -‌ توجه زیادی شده است. اکنون یک آزمایش برای تعیین التهاب رگ‌های خونی وجود دارد که CRP با حساسیت بالا یا hsCRP نامیده می‌شود.
بررسی‌ها نشان داده‌‌اند زنانی که hsCRP بالا دارند،‌ با احتمال 2 برابر بیشتر نسبت به افرادی که کلسترول بد یا LDL بالا دارند،‌ به علت حمله قلبی یا سکته مغزی می‌میرند و زنانی که میزان کلسترول LDL آنها طبیعی است‌ اما hsCRP آنها بالاست،‌ در معرض خطر بیشتر حمله قلبی نسبت به افرادی هستند که LDL بالا و hsCRP پایین دارند. در نتیجه چنین یافته‌هایی،‌ آزمایش hsCRP در حال حاضر، اغلب برای تخمین زدن احتمال حمله قلبی به‌کار می‌رود.
• چه باید کرد: اگر میزان کلسترول شما طبیعی است اما سایر عوامل خطرساز برای بیماری قلبی مانند فشارخون بالا یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی را دارید،‌ آزمایش hsCRP ممکن است به عنوان شاخصی برای کمک به تصمیم‌گیری برای دادن یا ندادن دارو به شما به کار رود.

کنترل فشارخون

فشارخون بالا هم در زنان و هم در مردان به سلول‌های پوشاننده جدار داخلی رگ‌های کرونری آسیب می‌رساند و زمینه را برای ایجاد التهاب و ایجاد پلاک چربی فراهم می‌کند.
میزان مطلوب فشار خون کمتر از 120روی 80 میلی‌متر جیوه است. زنان تا سن 55 سالگی نسبت به مردان با احتمال کمتری دچار فشارخون بالا می‌شوند. اما پس از آن، فشار خون زنان به طور معمول با سرعت بیشتری نسبت به مردان افزایش پیدا می‌کند ‌و تا 70 سالگی حدود 80 درصد زنان فشارخون بالا دارند.
• چه باید کرد: اگر فشار خون شما به‌تدریج در حال افزایش به بالای حد مطلوب است،‌ سعی کنید با تغییرات سبک زندگی مانند کاهش وزن،‌ افزایش فعالیت جسمی، کاهش مصرف نمک و یک رژیم غذایی سالم، آن را کاهش دهید. اگر فشار خون شما به 140 روی 90 میلی‌متر جیوه یا بالاتر برسد، پزشکتان ممکن است برایتان دارو تجویز کند.

ورزش منظم

بیش از 50 سال پژوهش نشان داده است که هرچه شما از لحاظ جسمی فعال‌تر باشید، خطر ابتلا به بیماری قلبی در شما کاهش می‌یابد.
ورزش باعث سرعت گرفتن بسیاری از تغییرات مفید در قلب و شریان‌های کرونر می‌شود،‌ از جمله افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و بهبود کارد آندوتلیوم (سلول‌هایی که پوشش درونی رگ‌ها را تشکیل می‌دهند). ورزش می‌تواند میزان HDL را بالا ببرد و میزان تری‌گلیسیریدهای خون را پایین بیاورد،‌ یعنی تغییراتی که به خصوص برای سلامت قلب زنان اهمیت دارند. ورزش همچنین به تسکین استرس روانی- یک عامل خطرساز برای فشار خون بالا و بنابراین مشکلات قلبی- کمک می‌کند.
• چه باید کرد: ورزش کردن- پس از سیگار نکشیدن- احتمالا مهم‌ترین عاملی است که خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش می‌دهد.

شناخت علایم آنژین صدری

زنان اما با احتمال بیشتری ممکن است دچار «آنژین پرینزمتال» شوند‌ یعنی درد قفسه سینه که معمولا هنگام استراحت (معمولا در شب) رخ می‌دهد و ناشی از اسپاسم یا تنگ‌شدن شریان کرونر است. هم در مردان و هم در زنان، احساس درد یا فشار در قفسه سینه، اولین نشانه حمله قلبی است. درد بازو،‌ درد شانه و عرق کردن نیز شایع است و در هر 2 جنس رخ می‌دهد اما زنان با احتمال بیشتری ممکن است از خستگی، تهوع، کمردرد، سرگیجه و تپش قلب شکایت کنند.
• چه باید کرد: اگر به‌طور غیرمعمول احساس خستگی،‌ درد مبهم در قفسه‌سینه یا تنگی‌نفس می‌کنید، به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید که بیماری قلبی ندارید.

مهار افسردگی

بیشتر پزشکان قبول دارند که عوامل روانی ممکن است در ابتلا به بیماری قلبی دخیل باشند. یکی از قابل‌توجه‌ترین این عوامل برای زنان افسردگی است.تنها افسردگی نیست که خطر بیماری قلبی را می‌افزاید. حمله قلبی هم باعث افسردگی می‌شود که خود این افسردگی به نوبه خود خطر حمله قلبی دوم را افزایش می‌دهد.
یک تاثیر افسردگی این است که باعث می‌شود زن در مراقبت از خودش - از لحاظ ورزش کردن، اجتناب از سیگار، داشتن رژیم غذایی مناسب و مصرف داروها- اهمال کند. سازوکارهای زیستی مستقیمی نیز در این رابطه وجود دارند،‌ از جمله افزایش پاسخ‌های التهابی و لخته‌شدن خون.
• چه باید کرد: اگر از لحاظ عاطفی دوره سختی را می‌گذرانید، سلامت قلبتان یکی از دلایل بسیاری است که باید رفتن به نزد متخصص روان‌پزشکی را در نظر داشته باشید. از پزشکتان بخواهید شما را به متخصص مناسبی معرفی کند.

اصلاح الگوی خواب

خواب بد با فشار خون بالا، تصلب‌شرایین، نارسایی قلبی، حمله قلبی، سکته مغزی، دیابت و چاقی ارتباط دارد. خواب ناکافی همچنین با رسوب کلسیم در عروق کرونری قلب که یک بخش تشکیل‌دهنده پلاک تصلب شرایین است، ارتباط دارد.
خطر قلبی- عروقی دیگر، یک مشکل تنفسی مختل‌کننده خواب به نام «قطع تنفس حین خواب» است و میزان چند شاخص التهابی در خون (CRP، اینترلوکین 6، فاکتور نکروز تومور- آلفا و دیگر شاخص‌ها) در نتیجه خواب ناکافی افزایش می‌یابد.
• چه باید کرد: سعی کنید 7 تا 8 ساعت در شب بخوابید. اگر خواب شما به طور مزمن مختل شده یا ناکافی است یا اغلب حین روز احساس خواب‌آلودگی می‌کنید، با پزشک در این مورد مشورت کنید.

ارزیابی خطر

کارشناسان سال‌های بسیار برای ارزیابی خطر ابتلا به بیماری قلبی به داده‌های به دست آمده از یک بررسی مشهور به نام «بررسی قلب فرامینگهام» اتکا می‌کردند که خطر دچار شدن به حمله قلبی را در 10 سال آینده با در نظر گرفتن سن، جنسیت، سیگار کشیدن،‌ میزان کلسترول و فشار خون تخمین می‌زند.
یک معیار اندازه‌گیری به نام «نمره خطر رینولدز» که علاوه بر اینها، اندازه‌گیری با حساسیت بالای CRP خون یا hsCRP و سابقه خانوادگی را نیز درنظر می‌گیرد، به‌خصوص در مورد حملات قلبی در زنان، توانایی پیش‌بینی را بهبود بخشیده است.

داروها

داروهای گروه استاتین‌ها درمان انتخابی برای بهبود میزان کلسترول خون هستند. این دارو میزان کلسترول بد (LDL) را کاهش می‌دهند، اندکی میزان کلسترول خوب (HDL) را بالا می‌برند و اندکی میزان تری‌گلیسریدها را کاهش می‌دهند. میزان این کاهش‌‌ها بسته به نوع و مقدار استاتین مصرفی دارد.
استاتین‌ها برای افرادی که به‌رغم تغییرات سبک زندگی میزان کلسترول خون آنها بالا می‌‌ماند، یک گزینه درمانی است. اما این داروها برای هر کسی ضروری نیستند. این داروها ممکن است باعث عوارض جانبی ناراحت‌کننده‌ای - به‌خصوص دردهای عضلانی- و در موارد نادری مشکلات کبدی شوند گرچه نشان داده شده است که این داروها خطر مشکلات قلبی- عروقی (از جمله حملات قلبی مرگبار) را در زنانی که قبلا دچار بیماری قلبی بوده‌اند، کاهش می‌دهند.
هنوز روشن نیست که آیا زنان دارای میزان بالای کلسترول بدون نشانه بیماری قلبی نیز ممکن است از مصرف این داروها سود ببرند یا نه.
چه کار باید کرد: با پزشکتان صحبت کنید. اگر تری‌گلیسرید بالا و LDL بالا دارید، یک گروه دارویی به نام مشتقات اسیدفیبریک (مانند جمفیبروزیل) ممکن است به شما کمک کند.
اگر میزان HDL یا کلسترول خوبتان پایین است، یک گزینه درمانی استفاده از داروی نیاسین است که هم HDL را بالا می‌برد و هم LDL و تری‌گلیسرید را کاهش می‌دهد. مصرف آسپیرین یک علامت سوال برای زنان بوده است. نشان داده شده است که مصرف روزانه آسپیرین خطر اولین حمله قلبی در مردان را کاهش می‌دهد اما «بررسی سلامت زنان» در آمریکا نتوانست نتایج مشابهی را در مورد زنان به دست دهد. مصرف روزانه آسپیرین به پیشگیری از سکته‌های مغزی ناشی از نرسیدن خون به مغز (شایع‌ترین نوع سکته مغزی) کمک کرد و تا حدودی در پیشگیری از حملات قلبی میان زنان 65 ساله و بالاتر موثر بود. اما در زنان زیر 65 سال، مصرف روزانه آسپیرین نسبت به دارونما اثر بیشتری در پیشگیری از حملات قلبی نداشت.
• چه باید کرد: با پزشکتان در مورد خطرات و منافع مصرف آسپیرین مشورت کنید. به یاد داشته باشید که یک سبک زندگی سالم می‌تواند در پیشگیری از سکته مغزی و حمله قلبی بسیار موثرتر از آسپیرین باشد.

بهبود تشخیص

شیوه استاندارد برای ارزیابی علایم قلبی، گرفتن الکتروکاردیوگرام یا همان نوار قلب حین استراحت و روی تردمیل (تست استرس) است و ممکن است در مرحله بعدی آنژیوگرافی رگ‌های کرونر (سرخرگ‌های تغذیه‌کننده قلب) انجام شود. اما نوار قلب ممکن است نتواند بیماری قلبی در زنان را تشخیص دهد و حتی آنژیوگرافی نیز همان‌طور که قبلا گفتیم ممکن است در تشخیص ناتوان بماند.
• چه باید کرد: تست هسته‌ای تحت استرس (تزریق ماده رادیواکتیو در حالی که بیمار روی تردمیل در حال فعالیت است و عکسبرداری از قلب) و اکوکاردیوگرافی تحت استرس (تصویربرداری از قلب با امواج مافوق صوت حین فعالیت بیمار روی تردمیل) نسبت به الکتروکاردیوگرافی یا نوار قلب مطمئن‌تر هستند و بسیاری از مراکز تخصصی این آزمایش‌ها را انجام می‌دهند. همچنین برخی از زنان ممکن است نیاز به 2 تست دیگر داشته باشند.؛ سونوگرافی داخل‌عروقی که تصاویر سطح مقطع دیواره‌های شریان را می‌گیرد و «بررسی‌های رزرو جریان خون کرونر» که در آنها میزان افزایش خون در این رگ‌ها در پاسخ به افزایش تقاضا اندازه‌گیری می‌شود. این 2 تست می‌توانند نشان دهند آیا رگ‌های ذره‌بینی در قلب مقدار کافی خون به ماهیچه قلب می‌رسانند یا نه. هر دوی این تست‌ها ممکن است حین آنژیوگرافی انجام شود.
اگر علایم نگران‌کننده‌ای دارید، آنها را با پزشکتان در میان بگذارید و پیش متخصصی بروید که به حرف شما گوش می‌دهد و نگرانی‌های شما را جدی می‌گیرد. حتی ممکن است در یک مرکز تخصصی قلب بتوانید پزشکی را که متخصص سلامت قلب زنان است، پیدا کنید.
منبع: www.salamat.com

تأثیر داروهای نیروزا بر باروری مردان

تأثیر داروهای نیروزا بر باروری مردان

در سال‌های اخیر، گرایش برخی از جوانان و ورزشکاران به افزایش حجم عضله‌ها با هدف زیبایی یا شرکت در مسابقات بدنسازی باعث شده است که استفاده از داروهای نیروزا افزایش چشمگیری پیدا کند.
شاید اصطلاح «پهلوان پنبه» بهترین عبارتی باشد که بتوان درباره این افراد به کار برد؛ چرا که در گذشته‌های نه‌چندان دور، گودهای زورخانه در مراکز سنتی‌نشین محلات، جایگاه پرورش جوانمردانی بود که با حفظ روحیه پهلوانی به تربیت اندام می‌پرداختند اما امروزه خیلی‌ها برای خودنمایی و جلب توجه به بدنسازی و پرورش اندام روی می‌آورند و با مصرف مکمل‌های غذایی غیراستاندارد و داروهای نیروزا سعی در بزرگ کردن هر چه سریع‌تر عضلات خود دارند. این در حالی است که کارشناسان همواره نسبت به خطر این داروها برای سلامت افراد هشدار داده‌اند.
در بسیاری از رشته‌های ورزشی، بدنسازی به‌عنوان ورزش مکمل و جنبی نقش مهمی در قدرت اندام دارد؛ به‌طوری که مربیان بدنساز، ساعت‌ها وقت خود را صرف کار با ورزشکاران می‌کنند تا آنها اندامی مناسب پیدا کنند. اما بسیاری از مراجعه‌کنندگان به باشگاه‌های ورزشی برای اینکه ره چندساله را یک‌شبه بپیمایند، به مصرف داروهای نیروزا روی می‌آورند؛ بی‌خبر از آنکه این داروها چه عوارض جبران‌ناپذیری دارند.
یکی از مهم‌ترین عوارض این داروها، تاثیر نامطلوب‌ آنها بر باروری مردان است؛ به‌طوری‌که مصرف این داروها در مردان باعث کاهش میزان اسپرم و در نتیجه ناباروری آنها می‌‌شود.
بیشترین طرفداران پرورش اندام، بین ?? تا 30 سال سن دارند و برای رسیدن به اندام بهتر از داروها و مواد نیروزا یا حجم‌آور و برخی دیگر از استروییدهای خوراکی و تزریقی که عوارض بدی برای بدنشان دارد استفاده می‌کنند.
اکنون بدنسازان ازاستروییدهای آنابولیک که مشتقات صناعی از هورمون جنسی مردانه یا تستوسترون هستند، به‌عنوان داروی حجم‌آور و تقویتی استفاده می‌کنند که روند اسپرم‌سازی را در بیضه‌ها کند یا متوقف می‌کند.

خوراکی یا تزریقی؟

داروهای نیروزا به شکل خوراکی یا تزریق عضلانی استفاده می‌شوند اما در عمل تفاوتی با هم ندارند؛ چراکه مصرف مقادیر بالای استروییدهای آنابولیک در مردان باعث کاهش تمایل و قدرت جنسی، تحلیل بیضه‌ها و افزایش تعداد اسپرم‌های غیرطبیعی می‌شود. البته اغلب این آثار با توقف مصرف داروهای فوق‌الذکر، برگشت‌پذیر خواهند بود اما گاهی نیز موجب ناباروری دایمی مردان می‌شوند و حسرت پدر شدن را بر دل آنها باقی می‌گذارند.

مکانیسم تاثیر داروهای نیروزا بر ناباروری مردان

مصرف بی‌رویه داروهای هورمونی نیروزا موجب کاهش تولید هورمون تستوسترون در بدن فرد مصرف‌کننده می‌شود. افزایش غلظت این هورمون و به تدریج با قطع تولید آن، باروری فرد کاهش می‌یابد و به همین دلیل است که مصرف این داروها به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. معمولا 3 ماه پس از گذشت اولین مصرف داروهای نیروزا آثار منفی این داروها نمایان می‌شود.

نظر کارشناس/ دکتر محمدرضا نوروزی، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادرار

بدترین سن دوپینگ 20 تا 30 سالگی است

قدرت باروری مردان ناشی از هورمون‌‌هایی است که در بدن آنها ترشح می‌شود. در این بین، هورمون مردانه یا همان تستوسترون، محرک ساخته شدن اسپرم در بدن است که تحت تاثیر هورمون‌هایی که از هیپوفیز ترشح می‌شود (LH) به وجود می‌آید...
این هورمون وظیفه ساخت اسپرم در مردان را برعهده دارد و در ایجاد صفات ثانویه مردانه مانند ریش و سبیل و اندام مردانه نیز تاثیرگذار است.
بسیاری از جوانان مشتاق به ورزش بدنسازی و پرورش اندام، برای رسیدن به وزن ایده‌آل و داشتن عضلات تنومند از هورمون تستوسترون مصنوعی در غالب داروهای نیروزا و مکمل‌های تقویت‌کننده استفاده می‌کنند. مصرف این هورمون در کوتاه‌مدت افزایش کاذب حجم عضلات را به همراه دارد اما در عین حال، موجب توقف ترشح LH از هیپوفیز و به دنبال آن توقف ترشح تستوسترون در بیضه‌ها می‌شود. به عبارت دیگر، مصرف این هورومون‌های مصنوعی، نطفه‌سازی را در بدن مرد متوقف می‌کند و قدرت باروری وی را کاهش می‌دهد.
در سال‌های اخیر، بسیاری از مراجعه‌کنندگان ما را جوانانی تشکیل می‌دهند که در باشگاه‌های ورزشی برای رشد سریع عضلات خود از هورمون‌های مصنوعی تستوسترون به صورت داروی نیروزا، مکمل غذایی و... استفاده کرده‌اند و بعد از اقدام به بارداری متوجه شده‌اند که قدرت باروری ندارند. گاهی نیز آزمایش‌های این افراد نشان می‌دهد که بر اثر مصرف این داروها نطفه‌سازی به صفر رسیده است.
در بسیاری از موارد، این نوع ناباروری‌ها پس از قطع مصرف داروها و طی روند درمان، قابل برگشت است اما متاسفانه در موارد معدودی نیز این ناباروری پایدار است و راه درمانی برای آن وجود ندارد چرا که نطفه‌سازی به صفر رسیده و راه برگشتی وجود ندارد. البته علاوه بر داروهای نیروزا که از ترکیبات هورمونی خطرناک تشکیل شده‌اند، مکمل‌هایی تحت‌عنوان مکمل‌های تقویت‌کننده هم در بسیاری از فروشگاه‌های ورزشی و حتی باشگاه‌های بدنسازی وجود دارد که در ترکیب آنها نیز از هورمون‌های مصنوعی تستوسترون استفاده شده است و بر باروری مردان تاثیر منفی دارد.»
بیشترین تاثیر منفی داروهای نیروزا روی جوانانی است که در محدوده سنی 20 تا 30 سال قرار دارند زیرا در این سنین هم نطفه‌سازی در بهترین وضعیت ممکن است و هم افراد میل به تشکیل خانواده و داشتن فرزند دارند و با مصرف داروهای عضلانی و برآورده شدن رویای داشتن هیکلی مردانه و جذاب، با آرزوی شیرین پدرشدن برای همیشه خداحافظی می‌کنند. به همین دلیل به همه جوانان توصیه می‌شود که قبل از مصرف هر نوع مکمل یا دارو به منظور افزایش وزن، رشد عضلانی و... از یک مشاور تغذیه کمک بگیرند تا ترکیب آنها توسط متخصص تغذیه مورد ارزیابی قرار گیرد. چنانچه این دارو‌ها حاوی هورمون‌های مصنوعی تستوسترون بودند باید از مصرف آنها خودداری شود. البته تاثیر منفی داروهای نیروزا و تقویت‌کننده‌های هورمونی تنها ناباروری مردان نیست بلکه عوارض خطرناک دیگری را نیز به همراه دارد که از حوصله این بحث خارج است. افراد ورزشکار برای رسیدن به اندام ایده‌آل باید زحمت بکشند و بدانند که با مصرف داروهای هورمونی اگر چه به خواسته خود که داشتن اندامی جذاب است، می‌رسند اما در بسیاری از مواقع نیز باید تاوان سنگینی را بپردازند و حسرت داشتن فرزند از مهم‌ترین این تاوان‌هااست.
منبع:www.salamat.com

بهداشت دهان و دندان دانش‌آموزان

بهداشت دهان و دندان دانش‌آموزان

داشتن دندان‌های سالم، نقش بسیار مهمی در سلامت جسم و روان دارد. یک لبخند جذاب با دندان‌های زیبا و دهانی خوش‌بو، بهترین عامل جذابیت‌های فردی است. ما در این مقاله به بیان نکاتی درباره بهداشت دهان و دندان می‌پردازیم و از آنجا که دانش‌آموزان گاهی دچار حوادث و جراحات دهان و دندان می‌شوند، اقدامات لازم در این مورد را هم بیان کرده‌ایم.
هر دندان از سه قسمت مینا، عاج و عصب تشکیل شده‌است. مینای دندان بخش بیرونی تاج دندان، سخت‌ترین ماده بدن است.
در درونی‌ترین قسمت عاج، حفره‌ای وجود دارد که تا ریشه ادامه می‌یابد. عصب دندان در این حفره قرار گرفته و وظیفه آن خون‌رسانی به دندان‌ها است.
مهم‌ترین عامل ایجاد پوسیدگی دندان و بیماری لثه، پلاک میکروبی است که در روی سطوح دندانی تجمع می‌یابد. بهترین وسیله برای برداشتن آن، مسواک و نخ دندان بوده و خمیردندان نقش کمکی ایفا می‌کند. همین‌طور طریقه مسواک زدن و مدت زمان آن در پوسیدگی دندان‌ها نقش به سزایی دارد.
علایم پوسیدگی دندان
حساس‌شدن دندان نسبت به سرما، گرما، تماس با مواد شیرین، وجود نقاط قهوه‌ای یا سیاه روی دندان و درد دندان از علایم پوسیدگی دندان است. همچنین با معاینه، مشاهده و رادیوگرافی نیز می‌توان پوسیدگی دندان را تشخیص داد.
عواملی که در ایجاد پوسیدگی دندان نقش دارند
میکروب‌ها، مواد قندی، کم‌شدن مقاومت شخص و دندان و زمان از عوامل ایجاد پوسیدگی دندان است.
مشکلات دندانی دانش‌آموزان
مشکلات بهداشت دهان و دندان در مدارس عبارتند از: پوسیدگی دندان، فقر تغذیه، شکستگی دندان. اغلب دانش‌آموزان علاقه زیادی به مصرف شیرینی و شکلات دارند که این مواد موجب سیری کاذب می‌شود و مواد قندی آن در پوسیدگی دندان نقش به سزایی دارد. آب‌نبات و شکلات‌های چسبنده مانند کاکائو به مدت طولانی به دندان‌ها می‌چسبد و زیان‌های جبران‌ناپذیری به دندان‌ها وارد می‌کنند.
مشخصات یک مسواک خوب
1) مسواک باید رشته‌های نایلونی داشته باشد و رشته‌های آن نرم یا متوسط باشد. استفاده از مسواک سخت و خمیردندان حاوی مواد ساینده سبب ایجاد ضایعه در دندان و سایش در طوق دندان می‌شود. همچنین استفاده از مسواک سخت موجب تحلیل لثه می‌شود.
2) عمر مفید مسواک 3 تا 4 ماه است.
چطور مسواک بزنیم؟
1) مسواک زدن باید در هر فک به طور منظم از یک طرف قوس فکی شروع شود و ابتدا سطوح خارجی سپس سطوح داخلی و سطح جونده و سطح خلفی آخرین دندان و بالاخره روی زبان مسواک زده شود.
2) حداقل 10 بار حرکت جلو و عقب در هر ناحیه تکرار شود.
3) مدت زمان مسواک زدن لثه به روش و سرعت مورد استفاده میان 4 تا 10 دقیقه متغیر است.
4) لازم است حداقل دو بار در شبانه‌روز دندان‌ها را به شکل صحیح مسواک زد.
وقتی دندان از دهان بیرون می‌افتد...

دندان را پیدا کنید. برای برداشتن دندان آن را از ناحیه تاج بگیرید و به ریشه دندان دست نزنید. دندان را با فشار ملایم آب ولرم بشویید. برای شستن دندان روی ریشه نباید دست یا پارچه کشیده شود چون در این صورت، الیاف نگه‌دارنده دندان آسیب می‌بیند. دندان بیرون افتاده را در یک لیوان شیر یا آب جوشیده سرد قرار دهید. درصورت دسترسی نداشتن، از آب معمولی استفاده کنید. همچنین می‌توانید دندان را در دستمال تمیز مرطوبی قرار دهید.
مهم این است که دندان به‌هیچ‌وجه در محیط خشک نگهداری نشود. کودک را هرچه سریع‌تر (کمتر از نیم ساعت) به نزد دندانپزشک ببرید.
دانش‌آموزان و حوادث دندانی
دانش‌آموزان در جریان بازی و برخوردهای دیگر ممکن است در معرض آسیب‌های متعددی مانند خون‌ریزی، لق شدن، کج شدن، شکستن و کنده شدن دندان قرار ‌گیرند که در این‌گونه موارد دندان‌های شیری نیاز به کار ترمیمی ندارد ولی نسبت به دندان‌های دایمی اگر دندان کج و یا لق شده را فوری و یا در کمتر از نیم ساعت در جای خود قرار دهیم امکان ترمیم آن بسیار زیاد است، درحالی که پس از یک ساعت احتمال باقی ماندن دندان شل شده یا افتاده بسیار کم می‌شود.
آموزش و راهنمایی دانش‌آموزان نسبت به مسایل بهداشتی ازجمله حفظ سلامت و دندان لازم است چون می‌تواند موجب پیشگیری از عوارض متعددی شود.
وقتی مسواک زدن ضروری است
در موقع خواب یا در حالات بیماری ترشح بزاق به علت وقفه یا رکود عمل غدد اصلی بزاقی کاهش می‌یابد. بنابراین آثار ضدمیکروبی آن کاهش یافته درنتیجه برای به جا ماندن ریزه‌های غذا و به خصوص مواد قندی در لای دندان‌ها فراهم شدن محیط دندان به حالت PH اسیدی بوده و وضعیت برای رشد میکروب‌ها مناسب‌تر می‌گردد.
درنتیجه محیط مناسب‌تر برای پوسیدگی می‌شود از این رو توصیه‌های اکیدی که برای مسواک‌زدن و شستشوی دهان و دندان‌ها پیش از خواب یا در جریان بیماری است، ضرورت دارد.
پیشگیری از پوسیدگی دندان
1جلوگیری از تشکیل پلاک
2مقاوم‌ کردن مینای دندان
3مصرف فلوراید از طریق خمیردندان، دهان‌شویه، قرص و قطره
4 تغذیه مناسب (استفاده از میوه‌ها و سبزی‌های تاره مانند سیب، هویج و کاهو)
5 مصرف شیر و لبنیات و موادغذایی حاوی فلوراید مانند چای
منبع: http://www.salamat.com

پانکراتیت

پانکراتیت
● شرح بیماری
 
 پانکراتیت التهاب لوزالمعده. پانکراتیت مزمن معمولاً در پی حملات مکرر پانکراتیت حاد بروز میکند زیرا لوزالمعده در بین حملات کاملاً بهبود نمییابد. لوزالمعده در جریان این عارضه، به تدریج توانایی خود در تولید آنزیم های هضمکننده و هورمونهای لازم برای سلامت بدن را از دست میدهد.

● علایم شایع
 
 **الف) پانکراتیت حاد شدید:
▪ درد شکمی شدید
▪ استفراغ
▪ تورم و نفخ شکم
▪ تب
▪ درد عضلانی
▪ افت فشارخون
**ب) پانکراتیت مزمن:
▪ درد پایدار خفیف تا شدید اغلب پس از غذا، در قسمت فوقانی شکم که گاهی به پشت یا سراسر شکم انتشار دارد. این درد ممکن است حالت مبهم، سوزشی، مالشی یا خنجری داشته باشد. دورههای درد ممکن است روزها یا هفتهها به طول بینجامد ولی به ندرت کمتر از یک روز ادامه دارد. ▪ یرقان (زردی پوست و چشمها) خفیف (گاهی)
▪ کاهش وزن سریع

● علل
 
 ▪ اعتیاد به الکل
▪ بیماریهای کیسه صفرا یا مجاری صفراوی
▪ انسداد مجرای لوزالمعده در اثر سنگ، جوشگاه تشکیل شده در اثر التهاب یا رشد آهسته سرطان (به ندرت)
▪ آسیب شکمی
▪ عفونت های ویروسی
▪ بالا بودن چربیهای خون
▪ تومورها
▪ داروها
▪ ضربه یا جراحی شکم

● عوامل افزایش دهنده خطر
 
 ▪ تغذیه نامناسب؛ چاقی
▪ سوءمصرف الکل
▪ مصرف داروهایی نظیر داروهای گروه سولفا، آزاتیوپرین، کلروتیازید یا داروهای کورتونی

● پیشگیری
 
 ▪ عدم مصرف الکل

● عواقب مورد انتظار
 
 ▪ پانکراتیت حاد اغلب با مراقبتهای ویژه قابل علاج است. درمان عبارتست از دادن استراحت کامل به لوله گوارش و برقراری تغذیه وریدی. پانکراتیت حاد در ۵% موارد به درمان پاسخ نداده و در نهایت کشنده است. پانکراتیت مزمن ممکن است سالها باعث حملات مکرر پانکراتیت حاد گردد.

● عوارض احتمالی
 
 ▪ دیابت شیرین
▪ کمبود مزمن کلسیم
▪ عفونت ثانویه باکتریایی لوزالمعده
▪ خونریزی شدید و تخریب لوزالمعده
▪ تشکیل کیست یا آبسه در لوزالمعده

● درمان
 
 **الف) اصول کلی
▪ بررسیهای تشخیصی ممکن است شامل آزمایشهای خون و ادرار، اسکن رادیوایزوتوپ، رادیوگرافی شکم، سیتی اسکن یا سونوگرافی لوزالمعده، و آندوسکوپی باشد
▪ در پانکراتیت حاد معمولاً بستری کردن بیمار در بیمارستان برای تجویز مایعات وریدی، کنترل درد و استفراغ، و اصلاح اختلالات متابولیسمی (جبران کمبود کلسیم و منیزیوم) لازم است. جراحی ممکن است در موارد وجود سنگهای صفراوی، زخم معده سوراخ شده، یا تخلیه منبع عفونت لازم باشد.
▪ درمان پانکراتیت مزمن ممکن است به طور سرپایی با تجویز داروها، تنظیم رژیم غذایی، و منبع مصرف الکل صورت گیرد
**ب) داروها
▪ مسکن ها
▪ آنزیم های هضمکننده غذا که لوزالمعده آسیب دیده قادر به تولید آنها نیست.
▪ آنتی بیوتیک ها، در صورت بروز عفونت باکتریایی
▪ داروهای مهارکننده اسید معده
▪ انسولین، در صورت وجود دیابت
**ج) فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
▪ در پانکراتیت حاد، استراحت در بستر یا، اگر در حالت نشسته راحتتر هستید، استراحت به حالت نشسته برروی صندلی توصیه میشود. با برطرف شدن علایم، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های طبیعی خود را به تدریج از سر بگیرد. در پانکراتیت مزمن محدودیتی از نظر فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری وجود ندارد.
**د) رژیم غذایی
▪ رژیم کم چربی به صورت وعدههای کم حجم و متعدد توصیه میشود. مصرف الکل را به کلی قطع کنید.

● درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
 
 ▪ اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم پانکراتیت حاد باشید.
▪ بروز موارد زیر در حین یا پس از درمان:
الف) یرقان (زردی پوست و چشمها)
ب) تب ۳/۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر
ج) کاهش وزن مداوم
د) علایم کمبود کلسیم نظیر انقباضات عضلانی یا تشنج. شبکه رشد

بیماری کلیوی

بیماری کلیوی
 بیش از ۵۰۰ میلیون نفر در جهان از انواع آسیبهای کلیوی رنج میبرند و سالانه میلیونها نفر به خاطر حملات قلبی و مغزی ناشی از بیماریهای مزمن کلیوی جان خود را از دست میدهند.
 از آنجا که بیماری کلیوی یک بیماری خاموش است و اغلب دیر تشخیص داده میشود، بسیاری از سیستمهای بهداشتی در کشورهای مختلف جهان، نسبت به این بیماری هوشیار شدهاند و به این نتیجه رسیدهاند که اگر امروز وارد عمل نشویم، تعداد زندگیهایی که در نتیجه بیماریهای کلیوی از دست خواهیم داد، بیشتر خواهد شد.
 در کشورهای در حال توسعه تعداد بیمارانی که برای ادامه زندگی به دیالیز یا پیوند کلیه نیاز خواهند داشد،طی دهه بعدی دو برابر میشود، در حالی که در بسیاری از این کشورها برای بیشتر بیماران، امکان پیوند و دیالیز به علت هزینههای بالای آنها وجود ندارد. مثلا در هند فقط ۱۰ درصد بیماران میتوانند از دیالیز یا پیوند کلیه استفاده کنند.این در حالی است که تشخیص بیماری مزمن کلیه در مراحل اولیه میتواند تا حد زیادی از رشد و پیشرفت آن جلوگیری کند و مرگ و میر ناشی از این بیماری را کاهش دهد.
 
کلیه، اندام حیاتی
 
 کلیه یکی از اندامهای درونی بدن است که وظایف حیاتی زیادی را به عهده دارد، به طور معمول در هر فرد سالم دو کلیه وجود دارد که هر یک در یک طرف ستون مهرهها و زیر دندههای تحتانی واقع شدهاند. کلیهها به رنگ قرمز مایل به قهوهای و از نظر شکل شبیه لوبیا هستند.مهمترین وظیفه کلیهها برداشت مواد زاید خون و بازگرداندن خون تصفیه شده به بدن است.
 بسیاری از مواد باید به اندازه مناسب در خون و مایعات بدن وجود داشته باشند تا بدن بتواند عملکرد طبیعیاش را حفظ کند. برای مثال سدیم و پتاسیم مواد معدنی هستند که از مواد غذایی به دست میآیند و برای سلامتی بدن ضروریاند اما باید در حد معینی نگه داشته شوند، زمانی که کلیهها به درستی فعالیت میکنند، مقدار اضافی این مواد توسط ادرار از بدن خارج میشود.وظیفه اصلی دیگر کلیهها تنظیم آب بدن است. کلیهها با برداشت آب اضافی یا حفظ آب بدن در موارد ضرورت، آب مورد نیاز بدن را تنظیم میکنند. هورمونسازی هم یکی دیگر از وظایف کلیههاست. هورمونهایی که توسط کلیهها ساخته میشوند وارد جریان خون میشوند و بعضی از عملکردهای بدن مثل فشار خون، ساخت گویچههای قرمز و برداشت کلسیم از رودهها را تنظیم میکنند.
 
بی سر و صدا
 
 بیماری کلیوی تا مدتها بیعلامت است، یعنی پیش از ایجاد هر گونه شکایت، موجب تخریب قسمت عمدهای از فعالیت و عملکرد کلیه میشود. اما با انجام آزمایشهای ساده و ارزان ادرار و خون میشود این بیماری را در مراحل اولیه تشخیص داد.
 افرادی که دارای بیماری دیابت یا پرفشاری خون هستند در اولویت جدی ابتلا به بیماریهای کلیوی قرار دارند. همینطور افراد چاق و سیگاری و افراد بالای ۵۰ سال باید برای انجام تستهای پیشگیری اقدام کنند. کسانی که سابقه فامیلی دیابت، پرفشاری خون یا بیماریهای کلیوی دارند هم باید مرتب تستهای پیشگیری را انجام دهند.
 اما بعضی از علائمی که میتوانند نشانگر بیماری کلیوی باشند عبارتند از: خستگی، پرفشاری خون، ورم چشمها، دست یا پا، دفع ادرار خونی، تیره یا رنگ چای، شب ادراری (بیشتر از یک بار در موقع خواب)، کاهش اشتها و کاهش وزن و خارش سراسری پایدار.
 اغلب منظور از بیماری کلیوی همان نارسایی مزمن کلیه است که باعث میشود مواد زائد در بدن تجمع کنند و بیمار نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه پیدا کند. اما انواع دیگری از بیماریهای کلیه هم وجود دارند که ممکن است در نهایت به نارسایی کلیه منتهی شوند از جمله سنگ کلیه، عفونت کلیه و ورم کلیه.
 
نارسایی کلیه
 
 نارسایی کلیه یکی از عوارض مهم دیابت قندی و پرفشاری خون است. این بیماری زمانی اتفاق میافتد که آسیب به کلیهها آنقدر شدید میشود که کارکرد این اندامها به کمتر از ۱۰ درصد حد طبیعی میرسد. هنگامی که چنین وضعیتی رخ میدهد کلیهها تقریبا دیگر نمیتوانند مواد زائد بدن را دفع و مایعات بدن را تنظیم کنند.
 برای درمان نارسایی کلیه چند گزینه درمانی وجود دارد که عبارتند از دیالیز در بیمارستان، دیالیز در منزل یا پیوند کلیه.دیالیز عمل فیلتر کردن مکانیکی است که خون را از مواد زائد پاک میکند، مایعات اضافی را حذف و شیمی بدن را تنظیم میکند.
 اگرچه دیالیز یکی از راههای اصلی درمان نارسایی کلیه است اما بیماران دیالیزی در دراز مدت با مشکلات عدیدهای مواجه میشوند. افسردگی شایعترین شکایت روانی در بیماران دیالیزی است. تظاهرات این افسردگی به شکل خلق افسرده پایدار، تصور و نگرشی ضعیف از خود و احساس ناامیدی بروز پیدا میکند که در صورت عدم شناسایی یا درمان میتوانند منجر به خودکشی یا قطع دیالیز شود.سوءتغذیه هم یک مسأله نسبتا رایج در بیمارانی است که به مدت طولانی دیالیز میشوند که میتواند ناشی از دریافت غذای کم یا افزایش از دست دادن پروتئین باشد.
 عوارض سوءتغذیه، افزایش مرگ و میر، دفعات بستری در بیمارستان و خستگی و بازتوانی ضعیف است.اما عارضه دیگر افزایش فشار خون است که به عنوان علت اصلی بستری و مرگ بیماران دیالیزی در نظر گرفته میشود. پرفشاری خون در این بیماران خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی را افزایش میدهد.اما یک پیوند کلیه موفقیتآمیز درمان بهتری برای بیماران مبتلا به بیماری کلیوی حاد است.دو نوع پیوند کلیه وجود دارد که شامل دریافت کلیه از فرد زنده و یا بیمار دچار مرگ مغزی شده است. اکثر کلیه ها از دهندگان فوت شده تهیه میشود در حالی که دهنده ایدهآل، دهنده زنده است.
 
سنگ کلیه
 
 یکی دیگر از بیماریهای شایع کلیه، سنگ کلیه است. سنگ کلیه بیماری جدیدی نیست و حتی میگویند فرعون هم مبتلا به این بیماری بوده و یکی از ویژگیهای طبیب مشهورش، سینوهه، توانایی درمان درد سنگ کلیه بوده است. با پیشرفت علم پزشکی، درمانهای پیشرفتهتری برای این بیماری کشف شده که سنگ کلیه را جزو بیماریهای ساده دنیا کرده است اما هنوز هم درد سنگ کلیه اگر نگوییم طاقتفرساترین، دست کم یکی از وحشتناکترین دردهایی است که تاکنون بدن انسان تحمل کرده است.
 دکتر سیدکاظم فروتن، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادرار درباره این بیماری میگوید: سنگ کلیه میتواند بدون علامت باشد تا زمانی که کلیهها را از کار بیندازد، یعنی ممکن است کلیه سنگ بسازد، علائم هم ندهد و کسی هم متوجه نشود و در نهایت یک روز کلیه را نارسا کند.اما یکی از مهمترین علائم سنگ کلیه درد است که معمولا شبها شروع میشود و فرد را از خواب بیدار میکند.
 این درد شدید و غیر قابل تحمل است و خانمهایی که تجربه زایمان داشتهاند و سنگ کلیه هم دارند میگویند درد زایمان قابل مقایسه با درد سنگ کلیه نیست. یکی دیگر از علائم سنگ کلیه تغییر رنگ ادرار به صورت خونی یا رنگ چای شدن است، بعضی از بیماران سنگ کلیه با علامت عفونت مراجعه میکنند. در این موارد سنگ کلیه جزو اورژانسهای پزشکی است و باید فورا هم به آن رسیدگی کرد».
 به گفته او تشخیص سنگ کلیه در کسانی که تاکنون سنگ کلیه نداشتهاند، هیچ علامتی هم ندارند مشکل است، از طرفی نمیتوان به همه افراد جامعه توصیه کرد، که بروند و سونوگرافی و رادیولوژی بشوند ولی توصیه می شود کسانی که در فامیل درجه یکشان سابقه سنگ کلیه وجود دارد، هر سال یا هر دو سال یک بار برای این بررسیها به پزشک مراجعه کنند.
 علت این بیماری بالا رفتن غلظت موادی مثل کلیسم در ادرار است که در نهایت به حالت فوق اشباع در میآیند و به کریستال تبدیل شده و رسوب میکنند.
 اما این که چرا کلیه بعضی افراد سنگساز است سوالی است که هنوز جواب مشخصی برای آن پیدا نشده است، فقط در برخی موارد زمینه های ارثی برای تشکیل سنگ مشاهده شده است.
 دکتر فروتن به کسانی که سنگ کلیه دارند یا زمینه خانوادگی کلیه سنگساز دارند توصیه میکند که از مصرف نمک پرهیز کنند چون نمک عاملی است که به ساخته شدن سنگهای کلسیمی کمک میکند.
 برخی از تحقیقات نشان میدهد که غذاهای پر چاشنی مثل کاری و فلفل نیز خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهند. این امر از طریق مشاهده آداب غذایی فیجی قابل اثبات است.
 افراد این منطقه معمولا از خوراکهای بیطعم و شیرین استفاده میکنند و بیماری سنگ کلیه به ندرت در آنها دیده میشود. در حالی که مردم هندوستان که از غذاهای تند و کاریدار استفاده میکنند معمولا از سنگ کلیه رنج میبرند. نوشیدن آب زیاد هم یکی از عوامل پیشگیری از ایجاد سنگ کلیه است.تا پیش از سال ۱۹۸۰ برای برداشتن سنگ کلیه از عملهای جراحی ماژور استفاده میشد اما امروز درمان از طریق اشعههای مافوق صوت انجام میشود.
منبع:روزنامه تهران امروز